Arabuluculuk

Arabuluculuk

Arabuluculuk, taraflar arasındaki hukuki uyuşmazlıkların mahkemeye gitmeden, tarafsız ve uzman bir üçüncü kişi (arabulucu) desteğiyle hızlı, ekonomik ve gizlilik içinde çözülmesini sağlayan alternatif bir uyuşmazlık çözüm yöntemidir.

Arabuluculuk, günümüzde yargının iş yükünü hafifleten ve tarafların kendi çözümlerini üretmelerine imkan tanıyan en etkili hukuki süreçlerden biridir. Uyuşmazlıkların yıllarca süren mahkeme salonları yerine müzakere masasında çözülmesini sağlar. Sürecin doğru yönetilmesi ve tarafların herhangi bir hak kaybına uğramaması için mutlaka bu alanda özel eğitim almış, uzman arabulucu avukatlar tarafından yürütülmesi veya sürecin bir avukat eşliğinde takip edilmesi büyük önem taşır.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ile Türk hukuk sistemine entegre edilen bu disiplinde, taraflar mahkeme dayatması olmaksızın kendi kararlarını kendileri verirler. Arabuluculuk sürecinin sonunda tarafların anlaşıp imzaladığı “Anlaşma Belgesi”, mahkeme kararı (ilam) niteliği taşır ve hukuken kesin bir çözümdür.

Hukuki uyuşmazlıklarda mahkeme süreçleri yıpratıcı ve maliyetli olabilir. Bu nedenle arabuluculuk aşamasında hakların doğru tespit edilmesi ve stratejik bir müzakere yürütülmesi için uzman bir avukat desteği almak zorunluluk olmasa da sonuç almak için son derece gereklidir.

Arabuluculuk Nedir?

Arabuluculuk, özel hukuk uyuşmazlıklarının çözümünde tarafların bir araya gelerek, iletişim teknikleri ve müzakere yöntemleri kullanan bağımsız ve tarafsız bir arabulucu eşliğinde menfaatlerine en uygun çözümü buldukları gizli bir süreçtir. Türkiye Cumhuriyeti hukuk sisteminde işçi-işveren uyuşmazlıkları, ticari davalar ve tüketici uyuşmazlıkları gibi birçok alanda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması kanuni bir zorunluluktur (dava şartı arabuluculuk). Taraflar dilerlerse, dava şartı olmayan konularda da kendi istekleriyle (ihtiyari arabuluculuk) bu yola başvurabilirler.

Mahkeme süreçlerinin aksine, arabuluculukta “kazanan-kaybeden” yerine “kazan-kazan” ilkesi esastır. Sürecin tamamen gizli yürütülmesi; ticari sırların, şirket itibarının veya özel hayatın gizliliğinin korunmasını sağlar.

Oldukça teknik ve müzakere becerisi gerektiren bir alan olduğu için, bu süreçte uzman bir avukat ile temsil edilmek haklarınızı güvence altına alır. Arabuluculuk faaliyetlerinin yoğunlaştığı ve büromuzca hukuki destek sağlanan başlıca alanlar:

  • İşçi ve işveren arasındaki uyuşmazlıklar (Kıdem, ihbar, işe iade, fazla mesai vb.),

  • Ticari uyuşmazlıklar ve şirketler arası uyuşmazlıklar,

  • Tüketici uyuşmazlıkları,

  • Kira tespit ve kira tahliye uyuşmazlıkları,

  • Kat mülkiyetinden kaynaklanan uyuşmazlıklar,

  • Komşuluk hukukundan doğan uyuşmazlıklar,

  • Ortaklığın giderilmesi (İzale-i Şüyu) uyuşmazlıkları,

  • Tarımsal üretim sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar,

  • Aile hukukundan doğan ve üzerinde serbestçe tasarruf edilebilen uyuşmazlıklar (Mal rejimi vb.),

  • Sözleşmelerden kaynaklanan her türlü alacak ve tazminat talepleri.

Arabuluculuk Hangi Alanları Kapsar?

Arabuluculuk, kural olarak tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri (kamu düzenini yakından ilgilendirmeyen ve aile içi şiddet içermeyen) iş ve işlemlerden doğan tüm özel hukuk uyuşmazlıklarını kapsar. Son yıllarda yapılan yasal düzenlemelerle birlikte kapsamı oldukça genişletilmiş; özellikle kira uyuşmazlıkları ve kat mülkiyeti anlaşmazlıkları da dava şartı (zorunlu) kapsamına alınmıştır.

Bunun yanı sıra arabuluculuk; maddi ve manevi tazminat talepleri, telif hakları uyuşmazlıkları, marka-patent ihlalleri gibi geniş bir yelpazede uyuşmazlıkları da barındırır. Bu hukuk disiplini; uyuşmazlıkların esnek bir yapıda çözülmesini, yıllar sürecek yargılama zamanından tasarruf edilmesini ve dava masraflarından (harç, bilirkişi, tanık giderleri vb.) kaçınılmasını sağlar. Süreç, tarafların rızası ve iradesi etrafında şekillendiği için toplumsal barışa da büyük katkı sunar.